×

Экскурсія ў Брэст

07.06.2019 15:01,

Навучэнцы 5 класаў гімназіі № 1 г. Навагрудка пабывалі на экскурсіі, якая пралягала па маршруце Брэст — Белавежская пушча — Камянецкая вежа.

Пагранічны горад Брэст — заходнія вароты Беларусі. Цяжка ўявіць, колькі разоў ён пераходзіў з рук у рукі розных дзяржаў, колькі разоў згараў дашчэнту і будаваўся зноў. Тут захаваліся сведчанні розных эпох: ад старажытнага гарадзішча да сярэднявечнай гісторыі, ад часоў Расійскай імперыі і “польскіх гадзін” да савецкага перыяду.

Экскурсію пачалі з Брэсцкай крэпасці, дзе 22 чэрвеня 1941 г. пачалася Вялікая Айчынная вайна. Цэнтрам мемарыяла зараз з’яўляецца плошча Цырыманіялаў і манумент “Мужнасць”. На плошчы ўсталяваны 100-метровы штык-абеліск, побач гарыць Вечны агонь. Тут мы ўшанавалі памяць гераічных абаронцаў Брэсцкай крэпасці.

Да сённяшняга часу захавалася пяць варот абарончага збудавання: Холмскія (сімвал крэпасці), Цярэспальскія, Паўночныя, або Александроўскія, Паўночна-Заходнія і Паўднёвыя.

Для мясцовых жыхароў гэта не толькі ваенны помнік. У 1019 годзе тут, у вусце ракі Мухавец, пры яе ўпадзенні ў Заходні Буг, размяшчаўся буйны, добра ўмацаваны старажытны горад. На глыбіні 4 метраў археолагі раскапалі вуліцы, вымашчаныя дрэвам, а таксама драўляныя будынкі XIII стагоддзя. Зараз раскопкі закансерваваны і знаходзяцца пад велізарным шкляным купалам археалагічнага музея “Бярэсце”. Тут пяцікласнікі з непадробнай цікавасцю разглядалі і ўяўлялі, як жылі людзі 800—1000 гадоў таму.

Пасля наведвання крэпасці мы адправіліся знаёміцца ​​з V фортам. Форт уваходзіў у Фортавы пояс Брэст-Літоўскай крэпасці, які складаўся з дзевяці нумарных фартоў, пабудаваных у 1878—1879 гг. 22 чэрвеня 1941 года тут уступілі ў бой з немцамі салдаты Чырвонай Арміі. У пасляваенныя гады на гэтым месцы размяшчаліся клады, а з 1999 года гэта філіял мемарыяльнага комплексу “Брэсцкая крэпасць”.

Аматарам вострых адчуванняў спадабалася даследаваць падвалы форту. Тут сотні метраў падземных заблытаных тунэляў, шмат абарончых умацаванняў, ваенная тэхніка, цікавыя плакаты, прыгожая прырода і многае іншае. Вельмі добра, што экскурсавод узяў з сабой 2 добрыя ліхтары.

Гадзінная прагулка на цеплаходзе “Гродна” па рацэ Мухавец была не менш захапляльная.

У гэтым годзе Брэст святкуе сваё тысячагоддзе. Мы не змаглі пакінуць па-за ўвагай помнік, прысвечаны юбілею горада. Знаходзіцца ён на скрыжаванні вуліц Гогаля і Савецкай. Тут намаляваны гістарычныя вобразы: князь Уладзімір Васількавіч, вялікі князь Літоўскі Вітаўт, а таксама Радзівіл, Мікалай Чорны і абагульненыя вобразы жыхароў горада: летапісец, салдат і маці. Усе фігуры — пад покрывам анёла-ахоўніка.

Аказваецца, што толькі ў Брэсце можна назіраць за тым, як ліхтаршчык запальвае газавыя ліхтары на вуліцы Савецкай. У любую пару года па вечарах тут збіраюцца вандроўцы з фотаапаратамі. Разам з брастаўчанамі і гасцямі горада мы з цікавасцю назіралі за гэтым прыгожым відовішчам.

Паездка ў Брэст не абмежавалася наведваннем толькі абласнога цэнтра. На наступны дзень шлях пралягаў праз Белавежскую пушчу ў гарадок Камянец. Менавіта тут мы спыніліся, каб убачыць унікальную Камянецкую вежу ці, як яе яшчэ называюць, Белую вежу.

Падыходзячы да вежы нельга, не адзначыць новую, прыгожа аформленую пляцоўку. Вежа выканана ў выглядзе цыліндра, падзелена на 5 паверхаў. У старажытнасці гэта збудаванне мела абарончы характар. Сёння ў вежы знаходзіцца краязнаўчы музей.

Белавежская пушча — неверагодна прыгожы змешаны лес з вялікімі ўкрапінамі дуброў і бярозавых гаёў. Адна са славутасцей — вальеры. Там мы ўбачылі практычна ў натуральных умовах легендарных зуброў. Акрамя зуброў, у вальерах утрымліваюцца таксама алені, казулі, ваўкі, коні, дзікі.

Два дні нашага падарожжа праляцелі непрыкметна. У памяці назаўсёды застануцца ўражанні ад прыгажосці горада, гасціннасць і добразычлівасць яго жыхароў.

Людміла МАЛУХА,
класны кіраўнік 5 “Б” класа гімназіі № 1  Навагрудка.